حسن الأمين ( مترجم : مهدى زنديه )
407
الإسماعيليون والمغول ونصير الدين الطوسي ( اسماعيليون و مغول و خواجه نصير الدين طوسى ) ( فارسى )
مسير طولانى چنگيز را از نظر سوختن و ويرانى و اسارت و هتك حرمت ، پيدا كرده هر كارى كه دلشان بخواهد بر سر اين شهرها در بياورند . نيز فضيلت وى اين بود كه هولاكو را واداشت تا به سرزمينها [ ى فتح شده ] استقلال كامل بخشد تا مسلمانان بر آنها حكومت كنند نه مغولها ، و براى امر حكومت ، فرمانروايان شايسته و عادل برگزيده شوند كه كشور را در مسير پيشرفت و حركت و سازندگى و علم رهبرى كنند ؛ كسانى كه به تعبير ابن فوطى ( معاصر آنها ) : « معروف به ديندارى و حسن يقين و . . » . باشند . همچنين فضيلت وى اين بود كه زير نظر هولاكو مدارس و كتابخانههايى را بنا كرد و به سوى دانشمندان اموالى سرازير كرد تا آنان صرفا به نشر دانش و تأليف كتاب بپردازند . ابن الفوطى در « الحوادث الجامعه » صفحهء 353 مىنويسد : « هولاكو دانشمندان و فضلا را دوست مىداشت و به آنان احسان مىنمود و پاداش مىداد ، و بر مردمان دلسوز بود و فرمان به خوشرفتارى و تخفيف نسبت به آنان مىداد و به آنان سخت نمىگرفت و مانند عادت پادشاهان ، آنان را به وظايف و تكاليف سخت وادار نمىكرد » . همچنين به ( نذرات الذهب ) جلد 5 صفحهء 316 مراجعه كنيد . و به عقيدهء ما همهء اينها به خاطر توجيهات خواجه نصير الدين بوده است . وى راه را براى اسلام مغولها هموار كرد و نسلى باهوش را براى ادامهء راه بعد از خود ، تربيت نمود . [ اين ] نقشهاى بود از نصير الدين طوسى براى نجات جهان اسلام از چنگال مغولها و بتپرستى كينهتوزانهاى كه با هدف ويران كردن و از بين بردن اسلام ، با كنار زدن سلطهء اسلام ، و سپس سست كردن عقيدهها و خرد ساختن افكار و نشر نادانى ، نسبت به اسلام و مسلمين داشتند . نقشهاى آرام و به دور از شبهات ، كه نصير الدين آن را ترسيم كرد ،